جریمه اوج مصرف برق در واقع هزینه اضافهای است که به خاطر استفاده از برق در شلوغترین و پرمصرفترین ساعات شبانهروز و همچنین عبور از الگوی مجاز مصرف، روی قبض شما مینشیند و اگر آن را جدی نگیرید، قبضها میتوانند به صورت جهشی گران شوند. برقتو با خدمات صرفهجویی و بهینهسازی مصرف و همچنین مشاوره انرژی به شما کمک خواهد کرد که مصرف خود را بهینه نمایید. در ادامه به بررسی بیشتر ساعات اوج مصرف برق و جزئیات پرداخت جریمه خواهیم پرداخت.
اوج مصرف برق چیست و چه زمانی است؟
اوج مصرف برق به ساعاتی از شبانهروز گفته میشود که استفاده از برق در کل شبکه به بیشترین سطح میرسد و فشار زیادی به تولید و توزیع برق وارد میگردد. در این ساعات، هم احتمال خاموشی بالاتر است و هم تعرفه مصرف، گرانتر از ساعات عادی محاسبه خواهد شد.
در اغلب شهرهای ایران، در نیمه اول سال، ساعات حدود ۱۲ تا ۱۶ ظهر و ۲۰ تا ۲۴ شب به عنوان اوج مصرف در نظر گرفته میشود و در نیمه دوم سال، معمولاً محدوده ۱۷ تا ۲۱ شب اوج مصرف است. هرچه مصرف شما در این بازهها بیشتر باشد، سهم پرهزینهتری در قبض خواهید داشت و عملاً «جریمه زمانی» میپردازید.

جریمه اوج مصرف برق چگونه اعمال میشود؟
برای درک جریمه اوج مصرف برق، باید دو بخش را همزمان ببینید: یکی «تعرفه پلکانی» بر اساس مقدار مصرف ماهانه و دیگری «تعرفه زمانی» بر اساس ساعت استفاده. وقتی در اوج مصرف، هم زیاد برق مصرف کنید و هم از الگوی تعریفشده عبور نمایید، در واقع هر کیلوواتساعت شما با چند ضریب گرانتر حساب میشود.
بر اساس اعلام شرکتهای توزیع و منابع رسمی، تعرفه برق در ساعات اوج مصرف حدود ۲.۵ برابر ساعات عادی محاسبه میگردد و این ضریب روی همان پله مصرف شما اعمال میگردد. در کنار این، مشترکان پرمصرفی که بیش از دو برابر الگوی مصرف برق استفاده کنند، علاوه بر نرخ عادی، با ضرایبی تا ۵ برابر هزینه تأمین برق برای بخش مازاد روبهرو میشوند.
نقش الگوی مصرف برق و عبور از آن
الگوی مصرف برای هر منطقه و فصل تعیین شده و معمولاً در ماههای گرم شهرهای عادی حدود ۳۰۰ کیلوواتساعت و در ماههای خنکتر حدود ۲۰۰ کیلوواتساعت در نظر گرفته میشود. تا زمانی که مصرف زیر الگو بماند، تعرفه شما در ارزانترین محدوده است و جریمه خاصی بابت اوج مصرف برق نخواهید داشت، مگر اینکه در طرحهای زمانمحور خاص باشید.

وقتی مصرف ماهانه از الگو عبور میکند، قبض وارد پلههای گرانتر میشود و اگر این مصرف بالا دقیقاً در ساعات اوج هم رخ دهد، هزینه هر کیلوواتساعت به شکل تصاعدی بالا میرود. به همین دلیل گفته شده مشترکان پرمصرف، بیشترین آسیب را از جریمه اوج مصرف میبینند، در حالی که کممصرفها میتوانند حتی مشوق و تخفیف بگیرند.
چرا باید جریمه اوج مصرف را جدی بگیریم؟
بیتوجهی به اوج مصرف برق، فقط یک مشکل مالی نیست؛ فشار روی شبکه برق را بالا میبرد و باعث خاموشیها و محدودیتها در سطح شهر و حتی کل کشور میشود. از سوی دیگر، سیاستگذار عمداً تعرفه اوج مصرف را بالاتر گذاشته تا رفتار مصرفکننده تغییر کند و مصرف به ساعات کمبار منتقل گردد.

برای یک خانوار عادی، این جریمه میتواند اختلافی در حد صدها هزار تومان بین دو قبض پشتسرهم ایجاد کند، بهخصوص اگر وسایل پرمصرف مانند کولرگازی، ماشین لباسشویی، ظرفشویی و اتو در ساعات ۱۲ تا ۱۸ یا ۲۰ تا ۲۴ استفاده شوند. در مقابل، همان مصرف اگر به ساعات کمبار (مثلاً ۳ بامداد تا ۱۰ صبح) منتقل شود، با تعرفه عادی یا حتی تخفیفدار محاسبه خواهد شد.
راهکارهای کاهش جریمه اوج مصرف برق
قبل از راهکارها، باید بدانید که هدف اصلی، «جابجایی مصرف» از اوج به کمبار و کاهش کلی مصرف برای برگشت به زیر الگو است. ترکیب این دو، هم جریمه اوج مصرف برق را کم میکند و هم قبض را از پلههای پرمصرف به خوشمصرف برمیگرداند.
- زمانبندی استفاده از وسایل پرمصرف: بهترین کار این است که کارهای سنگین برقی مثل شستوشو، اتو کردن، جاروبرقی و حتی بخشی از استفاده کولر را تا حد امکان به ساعات کمبار و میانبار منتقل کنید. این کار مستقیماً ضریب گرانِ اوج مصرف را از قبض شما حذف میکند.
- کاهش مصرف کلی و اصلاح عادات: خاموش کردن وسایل اضافی، تنظیم دمای کولر روی بازه بهینه، استفاده از لامپهای LED و سرویس دورهای وسایل سرمایشی، مصرف ماهانه را دهها کیلوواتساعت کاهش میدهد و شما را به زیر الگو نزدیک میکند.
- استفاده از تجهیزات و راهکارهای مدیریت مصرف: نصب تایمر برای وسایل، استفاده از سیستمهای پایش مصرف، نصب کنتورهای هوشمند و بهرهگیری از مشاوره مدیریت انرژی، کمک میکند دقیقاً بدانید کجا و کی بیشترین مصرف را دارید و آن را کنترل کنید.
مدیریت مصرف برق با خدمات برقتو
اگر میخواهید جریمه اوج مصرف برق را جدی بگیرید و از حالت آزمون و خطا خارج شوید، همراهی یک پلتفرم تخصصی انرژی میتواند تفاوت بزرگی در قبضهای بعدی ایجاد کند. برقتو بهعنوان یکی از سامانههای نوآور حوزه انرژی، با ارائه ابزارهای پایش مصرف، راهکارهای کاهش اوج بار، طرحهای تشویقی صرفهجویی و حتی مدلهای جدید مشارکت مالی مانند توکن صرفهجویی انرژی، به شما کمک میکند مصرف برق را هوشمندانه مدیریت کنید و هم از جریمهها دور بمانید و هم از پاداشهای کاهش مصرف بهره ببرید. جهت کسب مشاوره برای بهینهسازی مصرف برق و یا خرید برق آنلاین همین امروز با ما تماس بگیرید.
سوالات متداول
جریمه اوج مصرف برق، همان تفاوت تعرفهای بوده که در ساعات شلوغ و پرمصرف (اوج بار) برای هر کیلوواتساعت برق پرداخت میکنید و معمولاً حدود ۲.۵ برابر ساعات عادی است.
شرکتهای برق و منابع رسمی، معمولاً اوج مصرف را در نیمه اول سال بین ۱۲ تا ۱۶ و ۲۰ تا ۲۴ و در نیمه دوم سال حدود ۱۷ تا ۲۱ اعلام میکنند. بهترین زمان برای استفاده از وسایل پرمصرف، ساعات کمبار مثل ۳ بامداد تا حدود ۱۰ صبح است که تعرفه کمتر و فشار شبکه پایینتر است.
بله؛ در بسیاری از طرحها، اگر مصرف خود را نسبت به دوره مشابه سال قبل کاهش دهید، بهویژه در ساعات اوج بار، به ازای هر کیلوواتساعت صرفهجویی، مبلغ مشخصی بهعنوان پاداش روی قبض شما اعمال میشود.
دی 1404 
