فروردین 1405 با افزایش ناترازی برق در کشور، استفاده از انرژیهای پاک و توجه به روشهای تولید برق با منابع تجدیدپذیر بیش از پیش اهمیت پیدا کرده است. در همین راستا، گواهی انرژی تجدیدپذیر (REC) به عنوان ابزاری برای توسعه بازار برق سبز و کمک به صنایع برای تامین برق مصرفی خود با انرژیهای پاک معرفی شد.
گواهی REC، در 20 آبان ماه 1404 در حاشیه نمایشگاه کیش اینوکس 2025 معرفی شد تا صنایع امکان ثبت و معامله برق تولید شده از منابع تجدیدپذیر در بورس انرژی را داشته باشند. در این مقاله برقتو به طور کامل سازوکار جدید برای ثبت مصرف برق سبز را بررسی میکنیم و به مزایای اقتصادی و محیط زیستی گواهی انرژی تجدیدپذیر اشاره خواهیم کرد.
گواهی برق تجدیدپذیر (REC) دقیقا به چه معناست؟
گواهی برق تجدیدپذیر (Renewable Energy Certificate)، سندی است که نشان میدهد که نیروگاههای تجدیدپذیر برق خود را از منابع تجدیدپذیر و پاک (نور خورشید، باد و ….) تولید کرده و به شبکه انتقال دادهاند. به عبارتی دیگر، این گواهی مالکیت استفاده از برق پاک توسط مصرفکننده را نشان میدهد؛ حتی اگر نیروگاه برای خود مصرف کننده نباشد.
گواهی REC باعث میشود تا تولید انرژی پاک از برق فیزیکی جدا شده و برای ارزش زیست محیطی آن یک گواهی قابل خرید و فروش صادر شود. شرکتها و صنایع با خرید این گواهی اعلام میکنند که مقداری از برق مورد استفاده خود را از منابع تجدیدپذیر تامین کردهاند.
علی نقوی، مدیرعامل سابق بورس انرزی درباره گواهی REC میگوید: گواهی برق تجدیدپذیر یا همان اعتبار سبز، ابزاری رسمی برای تایید تولید برق از منابع پاک محسوب میشود که قابلیت خرید و فروش در بورس انرژی را خواهد داشت.
هر گواهی برق تجدیدپذیر معادل چقدر برق تولید شده است؟
در سازوکار تعریف شده برای بازار برق ایران، هر گواهی برق تجدیدپذیر معادل تولید یک مگاوات ساعت برق در یک نیروگاه تجدیدپذیر است که پس از تایید، توسط ساتبا (سازمان انرژیهای تجدیدپذیر و بهرهوری انرژی برق) صادر میشود. به عنوان مثال، هرگاه یک نیروگاه خورشیدی به اندازه یک مگاوات ساعت برق تولید و به شبکه منتقل کند؛ میتوان برای آن یک گواهی صادر کرد. این استاندارد باعث میشود تا گواهیها قابل اندازهگیری و امکان معامله داشته باشند.
چرا گواهی REC صادر شد؟
گواهی REC با هدف برآورده کردن الزام وزارت نیرو برای «مصرف برق سبز و ایجاد ساز و کاری شفاف برای توسعه انرژی پاک» صادر شد. بر اساس دستورالعمل وزارت نیرو، بخشی از صنایع کشور باید درصدی از برق مصرفی خود را با استفاده از منابع تجدیدپذیر تامین کنند. در این بین، بسیاری از صنایع قادر به ساخت نیروگاه اختصاصی نیستند و گواهی برق تجدیدپذیر به آنها کمک میکند تا با خرید آن، بخشی از انرژی خود را از نیروگاههای تجدیدپذیر تامین و مصرف برق سبز خود را ثبت کنند.
گواهی REC همچنین به نیروگاههای خورشیدی، بادی و … کمک میکند تا با فروش آن به درآمد بیشتری برسند. در واقع این سند باعث افزایش جذابیت اقتصادی سرمایهگذاری و احداث نیروگاههای تجدیدپذیر خواهد شد و نرخ بازگشت سرمایه سریعتر اتفاق میافتد.
برای ساخت و راهاندازی نیروگاه خورشیدی میتوانید از برقتو کمک بگیرید. تیم ما در تمامی مراحل از طراحی دریافت مجوزها گرفته تا ساخت و عملیاتی کردن نیروگاه در کنار شما خواهند بود. با ساخت نیروگاه تجدیدپذیر علاوه بر تامین برق مصرفی خود، امکان فروش مازاد تولید به بازار برق سبز وجود دارد. برای دریافت اطلاعات بیشتر با کارشناسان ما در برقتو تماس بگیرید.
بازار برق سبز و تاثیر گواهی انرژی تجدیدپذیر
بازار برق سبز یکی از مهمترین سازوکارها برای توسعه انرژیهای تجدیدپذیر در کشور محسوب میشود تا مصرفکنندگان برق پاک خود را از این محل خریداری کنند. آمارها نشان میدهد این بازار در حال رشد است و بر اساس دادههای منتشر شده، حجم معاملات برق سبز در سال 1404 بیش از 664 میلیون کیلووات ساعت به ارزش 2600 میلیارد تومان بوده است. گواهی انرژی تجدیدپذیر هم به عنوان ابزاری برای ثبت و معامله برق تولید شده در همین بازار تعریف شده است. در واقع صنایع با خرید این گواهیها میتوانند مصرف انرژی خود را در بازار برق سبز به صورت رسمی ثبت کنند.
نقش گواهی تجدیدپذیر در توسعه صنعت برق
الزام صنایع برای خرید انرژی از بازار برق سبز و ایجاد گواهی تجدیدپذیر میتواند سرمایهگذاران بخش خصوصی را برای احداث نیروگاه تجدیدپذیر ترغیب کند. در واقع، این سازوکار به سرمایهگذاران کمک میکند تا علاوه بر فروش برق تولیدی، از محل فروش گواهیها نیز کسب درآمد کنند. در واقع گواهی REC میتواند جذابیت اقتصادی پروژههای تجدیدپذیر را افزایش دهد.
توسعه بازار انرژیهای پاک میتواند وابستگی به سوختهای فسیلی را هم کاهش دهد و در نتیجه، در تامین هزینههای انرژی هم صرفهجویی خواهد شد. با کاهش استفاده از سوختهای فسیلی، آلایندهها و تولید کربن هم کمتر خواهد شد و شاهد اثرات زیست محیطی مثبتی خواهیم بود.
در مجموع، گواهیهای انرژی تجدیدپذیر ابزاری برای حمایت از تولیدکنندگان برق پاک، توسعه اقتصاد سبز و گسترش بازار رسمی انرژیهای تجدیدپذیر محسوب میشوند. گسترش این سازوکار میتواند اعتماد سرمایهگذاران را افزایش دهد و زمینه رشد سرمایهگذاری در حوزه انرژیهای پاک را در کشور فراهم کند.
جمعبندی؛ آینده گواهی تجدیدپذیر چگونه است؟
گواهی برق تجدیدپذیر، سندی برای نشان دادن تولید برق از نیروگاههای تجدیدپذیر است. صنایع که باید بخشی از انرژی خود را از بازار برق سبز خریداری کنند، با خرید این گواهیها میتوانند مصرف برق سبز خود را ثبت کنند. هر گواهی REC، معادل یک مگاوات برق سبز است که امکان خرید و فروش آن در بورس انرژی وجود دارد.
راهاندازی گواهی تجدیدپذیر برق را میتوان گامی مهم در توسعه بازار برق سبز در ایران دانست. سازوکار تعریف شده امکان معامله برق تولید شده با منابع پاک، ارتباط میان تولیدکنندگان انرژیهای تجدیدپذیر و مصرفکنندگان (معمولا صنایع بزرگ) را تقویت میکند.
با گسترش معاملات این گواهیها در بورس انرژی، انتظار میرود ظرفیت سرمایهگذاری در نیروگاههای تجدیدپذیر افزایش پیدا کند و سهم انرژیهای پاک در سبد برق کشور بیشتر شود. در صورت توسعه بازار و استقبال صنایع، گواهیهای انرژی تجدیدپذیر میتوانند به یکی از ابزارهای مهم برای حمایت از تولید برق در ایران تبدیل شود.
سوالات متداول
گواهی انرژی تجدیدپذیر سندی است که نشان میدهد یک مگاواتساعت برق از منابع تجدیدپذیر مانند تولید شده است.
این گواهیها در بورس انرژی عرضه میشوند و صنایع و مصرفکنندگان بزرگ برق میتوانند آنها را خریداری تا مصرف برق سبز خود را ثبت کنند.
خرید این گواهیها به صنایع کمک میکند سهمی از مصرف برق خود را از انرژیهای پاک تامین کنند و در توسعه نیروگاههای تجدیدپذیر نقش داشته باشند.
