خرداد 1405 در حالی که توسعه معاملات برق در بورس انرژی طی ماههای اخیر به یکی از محورهای مهم سیاستگذاری در صنعت برق تبدیل شده، برخی نگرانیها درباره احتمال افزایش قیمت برق در نتیجه اجرای این سیاست مطرح شده است. با این حال کارشناسان تاکید میکنند که هدف اصلی از گسترش نقش بورس انرژی، اصلاح سازوکارهای بازار برق، افزایش شفافیت، صرفهجویی و بهینهسازی مصرف برق است؛ نه افزایش هزینه برق برای مصرفکنندگان.
شفافیت بیشتر؛ مهمترین دستاورد توسعه بورس انرژی
محمد سنوبری، کارشناس بازار سرمایه، با اشاره به آثار توسعه بورس انرژی در صنعت برق، معتقد است این اقدام میتواند فضای مبادلات برق را شفافتر و رقابتیتر کند. به گفته او، هرچه سهم بیشتری از معاملات برق در بستری رسمی، شفاف و قابل رصد انجام شود، زمینه برای شکلگیری رانت و واسطهگری محدودتر خواهد شد و فعالان این حوزه در شرایط عادلانهتری به رقابت خواهند پرداخت.
او شفافیت را یکی از مهمترین مزیتهای توسعه بورس انرژی میداند و میگوید این موضوع تنها به بخش معاملات محدود نمیشود، بلکه در حوزه مصرف نیز آثار قابلتوجهی خواهد داشت. از نگاه سنوبری، زمانی که صنایع تصویر دقیقتری از میزان مصرف برق و هزینههای مرتبط با آن داشته باشند، انگیزه بیشتری برای اصلاح الگوی مصرف و حرکت به سمت بهرهوری بالاتر پیدا میکنند.
سهم بیشتر صنایع کممصرف از مشوقهای بازار برق
این کارشناس بازار سرمایه معتقد است توسعه بورس انرژی میتواند زمینهساز شکلگیری نظامی باشد که در آن مصرفکنندگان بهینه از مزایای بیشتری برخوردار شوند. به گفته وی، توسعه بورس انرژی میتواند زمینه بهرهمندی صنایع کممصرف از مشوقهای بیشتر را فراهم کند. این صنایع همچنین قادر خواهند بود با استفاده از ابزارهای موجود در بورس انرژی و مدیریت بهینه سهمیههای مصرفی خود، از فرصتهای درآمدزایی جدید بهرهمند شوند.
سنوبری همچنین توسعه بازار برق در بورس انرژی را یکی از ابزارهای موثر برای کاهش ناترازی برق عنوان کرد. به باور او، افزایش شفافیت در بخش عرضه و تقاضا و تقویت سازوکارهای تنظیمگری، امکان برنامهریزی دقیقتر برای مدیریت مصرف و تامین برق را فراهم میکند؛ موضوعی که در شرایط فعلی صنعت برق کشور از اهمیت ویژهای برخوردار است.
بورس انرژی در خدمت اصلاح ساختار بازار برق
وی در عین حال تاکید کرد که نباید توسعه بورس انرژی با افزایش قیمت برق اشتباه گرفته شود. به گفته این کارشناس، فلسفه اصلی این سیاست ساماندهی بازار برق و هدفمندتر شدن توزیع یارانههای انرژی است تا حمایتها به جای مصرفکنندگان پرمصرف، به سمت صنایع و مشترکانی هدایت شود که بهرهوری بالاتری دارند و مصرف خود را به شکل بهینه مدیریت میکنند.
کارشناسان معتقدند با توسعه معاملات برق در بورس انرژی، مزیت رقابتی بیش از گذشته در اختیار صنایعی قرار میگیرد که مصرف خود را به صورت دقیق پایش و مدیریت میکنند. در چنین شرایطی، دسترسی به راهکارهای تخصصی تامین برق و بهینهسازی مصرف میتواند به کاهش هزینههای انرژی، بهرهمندی از مشوقهای موجود و استفاده موثرتر از ظرفیتهای بازار برق کمک کند.
