خرداد 1405 امروزه با رشد مصرف برق و محدودیتهای تامین برق پایدار و بدون خاموشی، مدیریت مصرف انرژی و کنترل دیماند برق صنعتی بیش از پیش به یک ضرورت مهم تبدیل شده است. کنترل مصرف و پیشگری از افزایش ناگهانی برق در صنایع پرمصرف میتواند هزینههای آنها را بهطور قابل توجهی کاهش دهد.
یکی از راهکارهای کاهش هزینههای برق در واحدهایی با مصرف 150 کیلووات تا 1 مگاوات، کنترل دیماند برق صنعتی است. بخش قابل توجهی از هزینههای برق به مقدار مصرف در ساعات اوج و ثبت دیماندهای بالاتر بستگی دارد. در این مقاله به طور کامل بررسی میکنیم که صنایع 150 کیلووات تا 1 مگاوات چگونه میتوانند با راهکارهای عملی دیماند پایینتری را ثبت و در هزینههای خود صرفهجویی کنند.
دیماند برق چیست؟
قبل از بررسی اهمیت مدیریت مصرف انرژی و دیماند برق صنعتی، ابتدا بهتر است با مفهوم دیماند برق آشنا شوید. بیشترین توان مصرفی یک مشترک در یک بازه زمانی مشخص را دیماند میگویند که با کیلووات (kW) محاسبه میشود. به بیان دیگر، دیماند در قبض برق نشان میدهد که مشترک در لحظهای اوج مصرف چقدر توان اکتیو از شبکه دریافت کرده است.
اگر در ساعات اوج، تجهیزات پرمصرف همزمان روشن باشند، فشار بیشتری به شبکه برق وارد میشود؛ در نتیجه دیماند افزایش پیدا میکند و هزینهی مصرف برق هم بیشتر خواهد شد. حتی اگر مصرف مشترکین برابر باشد اما یکی از از آنها در زمان پیک بار، برق بیشتری را مصرف کرده باشد؛ دیماند افزایش پیدا کرده و باید هزینه بیشتری را برای مصرف خود پرداخت کند.
افزایش هزینههای برق باعث شده تا صنایع کوچک و بزرگ با راهکارهای مختلف به دنبال مدیریت مصرف انرژی و دیماند برق صنعتی باشند.
تفاوت دیماند با پیک بار
بسیاری به اشتباه دیماند برق و پیک بار را یکی در نظر میگیرند. اگرچه این دو مفهوم بسیار به هم نزدیک هستند اما تفاوت مهمی باهم دارند. پیک بار، به بالاترین مقدار مصرف برق در یک لحظه یا بازه زمانی کوتاه گفته میشود که با روشن شدن همزمان تجهیزات پرمصرف اتفاق میافتد. اما دیماند به بیشترین توان مصرفی ثبت شده در یک بازه زمانی مشخص (معمولا بین 15 تا 30 دقیقه) گفته میشود. در واقع دیماند عددی است که کنتور در دورههای زمانی مختلف به عنوان بیشینه توان مصرف برای محاسبهی هزینه برق استفاده میکند.
به طور کلی، پیک بار باعث افزایش دیماند و به دنبال ان هزینههای ناشی از مصرف برق میشود. واحدهای صنعتی برای کاهش هزینههای انرژی خود باید پیک مصرف خود را کنترل کنند. در واقع یکی از راهکارهای کاهش دیماند برق صنعتی، کنترل پیک بار است.
چرا مشترکین 150 کیلووات تا 1 مگاوات باید دیماند را مدیریت کنند؟
مدیریت دیماند برق صنعتی در بازه مصرف 150 کیلووات تا 1 مگاوات به موضوع بسیار مهمی تبدیل شده است. در این سطح از مصرف انرژی، هزینهی برق به میزان انرژی مصرف شده در یک ماه محدود نمیشود و بیشنه توان مصرفی در ساعات اوج بار هم نقش مستقیمی در بالا رفتن هزینه قبض برق دارد.
معمولا مشترکان بازه مصرف 150 کیلووات تا 1 مگاوات، صنعتی هستند و تجهیزات پرمصرفی مانند موتورهای صنعتی دارند. روشن بودن این تجهیزات در زمان پیک مصرف میتواند باعث افزایش دیماند شود. از طرفی دیگر، بسیاری از مشترکین این بازه وارد تعرفهها و قراردادهایی میشوند که دیماند به عنوان یکی از معیارهای اصلی محاسبهی هزینه برق در نظر گرفته میشود. در نتیجه این مشترکان با مدیریت مصرف انرژی و دیماند برق صنعتی، به دنبال بهینهسازی مصرف خود و کاهش هزینهها هستند.
برقتو با ارائه مشاوره انرژی به مشترکان دیماندی کمک میکند تا مصرف خود را به طور صحیحی کنترل کنند. در واقع کارشناسان برقتو با بررسی دقیق مصرف برق به مشترکین کمک میکند تا با رعایت مقررات، مانع از جریمههای ناشی از مصرف غیرمجاز یا مصرف بیش از حد شوند.
دیماند برق چگونه محاسبه میشود + مثال
بیشنه توان مصرفی یک مشترک را به کمک کنتورهای دیماندی محاسبه میکنند. مراحل محاسبهی دیماند برق صنعتی به شرح زیر است:
- 1. نمونهبرداری: کنتورهای دیماندی، توان مصرفی در بازههای کوتاه (معمولا 15 تا 30 دقیقه) را اندازهگیری میکنند. به این بازه زمانی، دوره نمونهبرداری میگویند.
- 2. ثبت بیشینه مصرف: پس از هر بار نمونهبرداری، بیشترین مقدار توان مصرفی ثبت میشود که این مقدار ثبت شده به عنوان دیماند شناخته میشود.
- 3. انتخاب بیشترین دیماند ماهانه: در پایان ماه بیشترین دیماند ثبت شده به عنوان دیماند ماهانه مشترک انتخاب شده و هزینه برق بر اساس آن محاسبه میشود.
برای درک بهتر نحوه محاسبهی دیماند، فرض کنید بیشترین توان مصرفی یک کارخانه در طول روز 200 کیلووات است. اما در یک روز خاص چند موتور به طور همزمان روشن میشود و بیشینه توان مصرفی به 350 کیلووات میرسد. این 350 کیلوات به عنوان دیماند ماهانه ثبت و هزینه برق بر اساس آن محاسبه میشود.
راهکارهای مدیریت دیماند برق صنعتی و کاهش پیک بار
در این بخش، راهکارهای عملی کاهش دیماند با هدف مدیریت مصرف انرژی و هزینهها را بررسی می کنیم.
زمانبندی روشن کردن تجهیزات
روشن شدن همزمان تجهیزات پرمصرف میتواند باعث افزایش بیشینه توان و ثبت دیماند بالاتر شود. بهترین راهکار این است که به صورت مرحلهای و در زمانهای مختلف، تجهیزات پرمصرف را روشن کنید تا مصرف همزمان کاهش پیدا کنید. به بیان سادهتر، روشن کردن تجهیزات پرمصرف را زمانبندی کنید.
استفاده از سیستمهای مدیریت انرژی (EMS)
یکی از راهکارهای موثر برای کاهش دیماند برق صنعتی و پیک بار، استفاده از سیستمهای مدیریت انرژی است. این سیستمها، ابزارهایی نرمافزاری و سختافزاری هستند که مصرف انرژی و پیک بار را به صورت کاملا لحظهای پایش میکنند و بهطور خودکار امکان کنترل تجهیزات وجود دارد.
اصلاح ضریب توان (Power Factor)
پایین بودن ضریب توان باعث میشود توان راکتیو افزایش و در مقابل میزان توان اکتیو کاهش یابد. این موضوع میتواند باعث افزایش جریان غیرضروری در مدار شود و بالا رفتن بیشینه توان مصرفی را در پی داشته باشد. با استفاده از بانک خازنی میتوان ضریب توان را به منظور کنترل دیماند برق صنعتی اصلاح کرد.
کاهش بار غیرضروری در ساعات اوج
یکی از سادهترین روشها برای کنترل بیشینه توان مصرفی یک کارخانه یا واحد صنعتی بزرگ، کاهش بارهای غیرضروری در ساعتهای اوج است. به عنوان مثال، در ساعات اوج میتوان روشناییهای غیرضروری را خاموش کرد و حتی بار تهویه و سرمایشی را تا حد امکان کاهش داد. این اقدامات باعث میشود پیک بار کمتر شده و دیماند پایینتری ثبت شود.
جمعبندی؛ کاهش هزینههای برق صنعتی با مدیریت دیماند
در صنایع با بازه مصرف 150 کیلوات تا 1 مگاوات، دیماند و پیک بار بیشترین تاثیر را روی هزینه برق دارند. حتی اگر مصرف انرژی دو کارخانه یکسان اما یکی از آنها افزایش مصرف ناگهانی داشته باشد، هزینههای مصرف برق متفاوت خواهد بود. در چنین شرایطی کارخانه که پیک ناگهانی ثبت کرده باشد، هزینه بیشتری را پرداخت میکند.
تاثیر مستقیم دیماند روی افزایش هزینه برق باعث شده تا مشترکین با راهکارهای مختلف به دنبال مدیریت و کنترل آن باشند. راهکارهای مختلفی برای این کار وجود دارد که از جمله آنها میتوان به زمانبندی روشن کردن تجهیزات پرمصرف، استفاده از سیستمهای مدیریت مصرف انرژی، اصلاح ضریب توان و کاهش بار غیرضروری در ساعتهای اوج اشاره کرد.
سوالات متداول
تفاوت دیماند و پیک بار چیست؟
پیک بار نشان دهندهی اوج مصرف در یک لحظه یا دوره بسیار کوتاه است؛ در حالی که دیماند شامل میانگین بیشینه توان مصرفی در دورههای 15 تا 30 دقیقه میشود.
چرا صنایع 150 کیلووات تا 1 مگاوات باید دیماند برق صنعتی را مدیریت کنند؟
صنایع با بازه مصرف 150 کیلووات تا 1 مگاوات معمولا جزو مشترکان دیماندی به حساب میآیند و برای کاهش هزینههای مصرف برق، نیاز به مدیریت مصرف انرژی کنترل دیماند دارند.
چگونه دیماند و پیک بار را کنترل کنیم؟
برای کنترل دیماند و پیک بار، راهکارهای مختلفی وجود دارد که از جمله میتوان به زمانبندی روشن کردن تجهیزات پرمصرف، استفاده از سیستمهای مدیریت انرژی، اصلاح ضریب توان و کاهش بارهای غیرضروری در ساعتهای اوج اشاره کرد.
