قرارداد دوجانبه برق؛ خرید برق دوجانبه با قیمت و شرایط توافقی

قرارداد دوجانبه برق چگونه کار می‌کند؟

در یک قرارداد دوجانبه خرید برق، شرایط معامله میان خریدار و عرضه‌کننده مشخص می‌شود. این به معنای ایجاد یک خط برق مستقل میان نیروگاه و مصرف‌کننده نیست؛ برق همچنان از طریق شبکه سراسری منتقل و در نقطه مصرف تحویل می‌شود.

آنچه تغییر می‌کند، چارچوب خرید برق است. به جای اینکه شرایط تامین بدون انتخاب مستقیم مصرف‌کننده تعیین شود، امکان مشخص کردن مقدار خرید، دوره تامین و ساختار قیمت در چارچوب مقررات بازار وجود دارد.

به همین دلیل، بررسی قبض و اطلاعات مصرف پیش از عقد قرارداد اهمیت زیادی دارد. قراردادی که بدون توجه به الگوی واقعی مصرف بسته شود، لزوماً بهترین انتخاب برای خریدار نیست.

قیمت برق در قرارداد دوجانبه چگونه تعیین می‌شود؟

یکی از مهم‌ترین سوالات هنگام خرید برق دوجانبه، قیمت آن است. برای قرارداد دوجانبه نمی‌توان یک نرخ ثابت و یکسان برای همه مشترکان اعلام کرد. قیمت و شرایط معامله به عواملی مانند میزان برق موردنیاز، دوره تامین، شرایط بازار و ساختار قرارداد بستگی دارد.

مزیت این مدل بیشتر از آنکه در وعده «برق ارزان‌تر» خلاصه شود، در امکان توافق بر چارچوب قیمت و شرایط خرید است. مصرف‌کننده پیش از نهایی‌شدن قرارداد می‌تواند شرایط پیشنهادی را بررسی کند و با شناخت بیشتری درباره تامین برق تصمیم بگیرد.

به همین دلیل، برای دریافت پیشنهاد مناسب ابتدا باید مشخص شود مجموعه چه میزان برق، برای چه دوره‌ای و با چه الگوی مصرفی نیاز دارد.

چه مشترکانی باید مسیر تامین برق خود را جدی‌تر بررسی کنند؟

بر اساس مقررات فعلی بازار برق، مشترکان با قدرت قراردادی ۱۵۰ کیلووات و بیشتر مشمول سازوکارهای جدید تامین برق شده‌اند و باید برق موردنیاز خود را از مسیرهای مقرر، از جمله بهابازار (بورس) یا شرکت‌های خرده‌فروش دارای مجوز، تامین کنند.

در صورت تامین‌نشدن برق از مسیرهای تعیین‌شده، برای مشترکان مشمول سازوکار تامین نیابتی پیش‌بینی شده است. بنابراین بررسی به‌موقع روش خرید برق فقط یک انتخاب تجاری نیست؛ برای بسیاری از مشترکان بزرگ، بخشی از مدیریت تامین و هزینه برق مجموعه محسوب می‌شود.

در عین حال، مقررات برای برخی گروه‌ها از جمله مشترکان با قدرت قراردادی بیش از یک مگاوات، الزامات اختصاصی دیگری نیز در نظر گرفته است. به همین دلیل، پیش از انتخاب روش خرید باید وضعیت هر انشعاب به‌صورت جداگانه بررسی شود.

آیا قرارداد دوجانبه برق مانع خاموشی می‌شود؟

این موضوع به نوع برق و مسیر تامین آن بستگی دارد و نمی‌توان برای هر قرارداد دوجانبه‌ای وعده عدم اعمال محدودیت داد.

در مقررات فعلی، برای برق خریداری‌شده از برخی مسیرها مانند تابلوی برق آزاد و تابلوی برق سبز، عدم اعمال قطع و محدودیت در دوره‌های مشخص ناترازی و محدودیت سوخت پیش‌بینی شده است. بنابراین اگر هدف مجموعه علاوه بر خرید برق، مدیریت ریسک محدودیت مصرف نیز باشد، باید نوع تامین از ابتدا متناسب با این هدف انتخاب شود.

به بیان ساده، عنوان «قرارداد دوجانبه» به‌تنهایی برای تعیین وضعیت خاموشی کافی نیست؛ منبع و سازوکار تامین برق قرارداد نیز اهمیت دارد.

تفاوت قرارداد دوجانبه برق با خرید برق سبز چیست؟

این دو مفهوم را نباید یکی دانست. قرارداد دوجانبه یک سازوکار معامله و خرید برق است؛ در حالی که برق سبز به برق تولیدشده از منابع تجدیدپذیر مربوط می‌شود.

این تفاوت به‌ویژه برای صنایع مشمول ماده ۱۶ قانون جهش تولید دانش‌بنیان اهمیت دارد. این صنایع برای انجام تکلیف قانونی خود باید سهم تعیین‌شده‌ای از مصرف را از منابع تجدیدپذیر تامین کنند. بنابراین صرف داشتن یک قرارداد دوجانبه عادی، به معنای انجام تکلیف ماده ۱۶ نیست و نوع برق خریداری‌شده نیز باید بررسی شود.

قبل از عقد قرارداد دوجانبه چه چیزهایی باید بررسی شود؟

اولین قدم، بررسی قبض برق و اطلاعات واقعی مصرف است. قدرت قراردادی، میزان مصرف در ماه‌های مختلف، مقدار برق موردنیاز و دوره موردنظر برای تامین باید مشخص باشد.

پس از آن می‌توان درباره ساختار خرید، قیمت و مدت قرارداد تصمیم گرفت. این بررسی کمک می‌کند قرارداد بر اساس نیاز واقعی مجموعه تنظیم شود، نه صرفاً یک مقدار تخمینی از مصرف.

در برقتو، این مسیر از بررسی الگوی مصرف و تعیین چارچوب خرید تا نهایی‌سازی قرارداد و آغاز تامین برق دنبال می‌شود.