بهمن 1404 پله مصرف برق همان «بازههای پلکانی مصرف» است که بر اساس مقدار کیلوواتساعت مصرف ماهانه، تعرفه برق شما را تغییر میدهد و باعث میشود هرچه بیشتر مصرف کنید؛ قیمت هر کیلوواتساعت هم گرانتر شود. در ادامه با ما در برقتو همراه باشید تا جزئیات بیشتری را مورد پله مصرف و همچنین چگونگی صرفهجویی و بهینهسازی مصرف برق بررسی نماییم.
آشنایی با پله مصرف برق
در نظام تعرفهگذاری برق خانگی، مصرف مشترکان به چند «پله» یا «پلکان» تقسیم میشود که هر پله یک بازه مشخص از مصرف ماهانه (بر حسب کیلوواتساعت) را پوشش میدهد. در پلههای پایین، تعرفه یارانهای است و قیمت هر کیلوواتساعت کمتر محاسبه میشود؛ اما با عبور از الگوی مصرف و ورود به پلههای بالاتر، تعرفه به صورت غیریارانهای و با ضرایب بیشتر محاسبه میگردد.
به زبان ساده، اگر مصرف شما در حد الگوی تعریف شده در پله مصرف برق باشد، در پله اول و دوم قرار میگیرید و برق را با نرخ ارزانتری دریافت میکنید، اما اگر مصرفتان بیش از ۱٫۵ یا ۲٫۵ برابر الگو شود، وارد پلههای سوم و چهارم میشوید و هزینه هر واحد برق شما به مراتب بیشتر خواهد بود. این ساختار پلکانی برای تشویق مشترکان به مدیریت مصرف و جلوگیری از اسراف طراحی شده است.
الگوی مصرف و تقسیمبندی پله مصرف برق
مبنای تعیین پله مصرف برق، الگوی مصرف برق است که وزارت نیرو آن را بر اساس رفتار مصرفی حدود ۷۵ درصد مشترکان و شرایط اقلیمی هر منطقه مشخص میکند. در بسیاری از منابع رسمی مانند سامانه برق من، مشترکان خانگی به چهار پله اصلی تقسیم میشوند:
- پله اول: زیر الگوی مصرف مثلاً پله ۰-۱۰۰ یا ۱۰۰-۲۰۰ (مصرفکنندگان کممصرف که برق یارانهای میگیرند)
- پله دوم: بین الگو تا حدود ۱٫۵ برابر الگو (۳۰۰-۴۰۰ یا بالاتر)
- پله سوم: بین ۱٫۵ تا حدود ۲٫۵ برابر الگو
- پله چهارم: بیش از ۲٫۵ برابر الگوی مصرف (پرمصرفها که بیشترین تعرفه را میپردازند)
هرچه از پله اول به سمت پله چهارم حرکت میکنید؛ ضریب تعرفه نسبت به هزینه تامین برق بالاتر میرود و عملاً قیمت هر کیلوواتساعت برق شما افزایش پیدا میکند. در مقابل، اگر مصرف خود را پایینتر از الگو نگه دارید یا نسبت به دوره مشابه سال قبل کاهش دهید؛ مشمول تخفیفها و مشوقهای طرحهای مدیریت مصرف میشوید.
پله مصرف برق چگونه روی مبلغ قبض تاثیر میگذارد؟
نحوه محاسبه قبض برق به این صورت است که ابتدا مجموع مصرف ماهانه شما خوانده میشود؛ سپس این مصرف در پلههای مختلف توزیع و برای هر پله مصرف برق، تعرفه مخصوص همان پله اعمال میگردد. به این ترتیب ممکن است بخشی از مصرف شما با تعرفه پله اول، بخش دیگر با تعرفه پله دوم و مازاد آن با تعرفه پلههای سوم و چهارم محاسبه شود. عبور از یک پله مصرف به پله بالاتر، دو پیامد مهم دارد:
- افزایش نرخ واحد برق: قیمت هر کیلوواتساعت در پلههای بالاتر چند برابر هزینه تامین برق و به مراتب گرانتر از پلههای یارانهای است.
- افزایش جهشی قبض: حتی یک افزایش نه چندان زیاد در مصرف، اگر باعث ورود شما به پله بالاتر شود، میتواند قبض برق را به شکل نامتناسبی افزایش دهد؛ زیرا بخش مازاد با تعرفه بسیار بالاتری حساب خواهد شد.
به همین دلیل، مدیریت مصرف در لبههای پلهها اهمیت زیادی دارد؛ مثلاً اگر با کمی صرفهجویی بتوانید از پله سوم به دوم برگردید؛ ممکن است دهها هزار تومان در قبض ماه بعد صرفهجویی کنید.
مزایای آگاهی از پله مصرف برای مشترک
آگاهی از اینکه در کدام پله مصرف برق قرار دارید؛ به شما کمک میکند هزینه برق را پیشبینی و کنترل کنید. بسیاری از اپلیکیشنها و سامانهها، امکان انتخاب یا مشاهده پله مصرف را فراهم کردهاند تا مشترک بداند اگر همین الگوی مصرف را ادامه دهد؛ در پایان دوره در چه پلهای خواهد بود.
برخی طرحها نیز به مشترکانی که قبل از شروع دوره، پله هدف خود را انتخاب کنند و مصرفشان را در همان پله یا پایینتر نگه دارند؛ تخفیف روی کل مبلغ قبض (مثلاً حدود ۵ درصد) اختصاص میدهند. به این ترتیب، مشترک با برنامهریزی مصرف و رعایت الگوی تعیینشده، هم از جریمه پرمصرفی دور میماند و هم از پاداشهای مدیریت مصرف بهره میبرد.
چند راه ساده برای قرار نگرفتن در پلههای پرمصرف
برای اینکه در پلههای پایین و یارانهای بمانید، چند اقدام ساده اما اثرگذار وجود دارد:
- تنظیم دمای کولر گازی و وسایل سرمایشی روی عدد معقول (مثلاً ۲۵ درجه در تابستان) و سرویس دورهای آنها
- استفاده از لامپهای کممصرف و خاموش کردن روشناییهای اضافی در راهرو، حیاط و اتاقهای بدون استفاده
- خارج کردن شارژرها و آداپتورها از پریز وقتی استفاده نمیشوند و خاموش کردن وسایل در حالت استندبای
- به تعویق انداختن استفاده همزمان از وسایل پرمصرف (مثل اتو، ماشین لباسشویی، ماشین ظرفشویی و جاروبرقی) بهخصوص در ساعات اوج مصرف
- تعویض موتور کولر آبی قدیمی با مدل کم مصرف
همین تغییرات ساده میتواند مصرف ماهانه شما را دهها کیلوواتساعت کاهش دهد و باعث شود در پله مصرف برق ارزانقیمت باقی بمانید یا حتی یک پله پایینتر بروید.
برقتو؛ همراه معتبر مشترکین برق در کاهش مبلغ قبض
برقتو با ارائه مشاوره تخصصی به مشترکین برق، راهکارهای کاهش مبلغ قبض و صرفهجویی انرژی را فراهم میکند و همزمان امکان احداث نیروگاههای خورشیدی خانگی یا صنعتی را ارائه میدهد. با استفاده از خدمات برقتو، مشترکین میتوانند مصرف برق خود را بهینه کنند؛ هزینهها را کاهش دهند و با بهرهگیری از انرژی پاک و تجدیدپذیر، به حفظ محیط زیست و افزایش استقلال انرژی کمک کنند. این مجموعه با ترکیب مشاوره، آموزش و اجرای پروژههای خورشیدی، راهکاری جامع برای مدیریت هوشمند انرژی ارائه میدهد.
سوالات متداول
پله مصرف برق همان تقسیمبندی مصرف ماهانه به چند بازه است که هر بازه تعرفه جداگانه دارد. هرچه به پلههای بالاتر بروید؛ قیمت هر کیلوواتساعت بیشتر میشود و قبض افزایش مییابد.
با مشاهده قبض برق یا ورود به سامانه شرکت برق، میزان مصرف ماهانه و پله مربوطه مشخص میشود.
با کاهش مصرف وسایل پرمصرف، استفاده از لامپها و دستگاههای کممصرف، مدیریت ساعات اوج مصرف و نصب پنل خورشیدی میتوانید پله مصرف خود را کاهش دهید و هزینه قبض را کمتر کنید.
