در بسیاری از موارد مشترکین خانگی و صنایع تصور روشنی از زمانبندی مصرف بهینه ندارند. این نادیده گرفتن باعث افزایش هزینهها و فشار بر شبکه برق میشود. در این مقاله برقتو به عنوان پلتفرم پیشرو در حوزه صرفهجویی و بهینهسازی مصرف برق، معرفی ساعات میان باری و راهکارهای ساده برای شناسایی و استفاده مفید از این بازه زمانی ارائه میشود. به این ترتیب شما به عنوان مصرفکننده تجاری، خانگی و حتی صنعتی، بتوانید بدون تغییر چشمگیر در فرایندها، هم هزینههای انرژی را کاهش داده و هم در پایداری شبکه سراسری برق مشاکرت مثبت داشته باشید!
ساعات میان باری چیست؟
ساعات میان باری به بازههایی از شبانه روز گفته میشود که تقاضا برای برق کمتر از ساعات اوج اما بالاتر از ساعات کم باری است. این ساعات معمولا زمانی هستند که فعالیتهای صنعتی و مصرف خانگی به یک سطح تعادلی نسبی رسیدهاند؛ نه خبری از مصرف حداکثری ظهر و عصر است و نه تقاضای اندک نیمه شب و اوایل صبح!
ضریب محاسبه هزینه انرژی نیز در ساعات میان باری متفاوت از دیگر ساعات است. به صورت کلی، در این زمان ضریب 1 درنظر گرفته میشود. البته این ضریب بسته به فاکتورهایی مثل مصرف پلکانی، تعرفه قراردادی (برای صنایع) و نوع مشترک (خانگی، تجاری، صنعتی) متفاوت است.

ساعات میان باری در زمستان و تابستان
ساعات میان باری، دقیقا بین ساعات کم باری و پیک مصرف قرار دارند. طبق گزارش سازمان بورس انرژی در سال 1403، در فصل تابستان، ساعات میان باری مصرف برق بین 9 صبح تا 12 و همچنین 19 تا 2 بامداد است. این ساعات در فصل زمستان به ساعات 10 تا 17 و 22 تا 24 محدود میشود.
چرا بار شبکه در ساعات میان باری کمتر است؟
کاهش بار در بازههای میان باری نتیجه تغییر در رفتار جمعی مصرفکنندگان و شرایط محیطی است. در این ساعات، توازن بین تولید نیروگاهی و تقاضای مصرف به شکلی برقرار میشود که فشار بر شبکه برق، از حالت بحرانی خارج و در وضعیت پایدار قرار میگیرد. در ادامه، اصلیترین عواملی که باعث سبک شدن بار شبکه در ساعات میان باری میشوند را بررسی میکنیم.
عدم نیاز به سیستمهای روشنایی
در بسیاری از ساعات میان باری، به ویژه در بازه صبح تا بعد از ظهر، نیاز به روشنایی مصنوعی در منازل، ادارات و معابر به دلیل وجود نور خورشید، به حداقل میرسد. از آنجا که بخش قابلتوجهی از بار الکتریکی در ساعات اولیه شب ناشی از لامپها و سیستمهای روشنایی شهری است؛ حذف این بار در طول روز باعث ایجاد وضعیت میان باری میشود.
تفاوت در الگوی فعالیتهای خانگی و تجاری
اوج فعالیتهای تجاری معمولا در ساعتهای مشخصی از روز اتفاق میافتد؛ در حالی که اوج مصرف خانگی اغلب در ساعات اولیه شب (پیک شبانه) رخ میدهد. در زمانهای میان باری، این دو بخش در حالت اشباع قرار ندارند. برای مثال، زمانی که مغازهها تازه در حال بازگشایی هستند یا خانوادهها مشغول استراحت در میانه روز هستند؛ تقاضای برق کاهش پیدا میکند. این توازن میان بخشهای مختلف مصرفکننده، از نوسانات شدید ولتاژ جلوگیری کرده و شبکه برق را در حالت پایداری نسبی قرار میدهد.

عدم همپوشانی فعالیتهای خانگی و اداری
یکی دیگر از دلایل اصلی پیک مصرف، همزمانی استفاده از وسایل برقی در خانه و محل کار است. در ساعات میانباری، معمولا این تداخل وجود نداشته یا به حداقل میرسد. در ساعات میانی روز، اکثر افراد در محل کار حضور دارند و وسایل پرمصرف خانگی خاموش هستند. از سوی دیگر، با پایان یافتن ساعت کاری ادارات و پیش از شروع فعالیتهای اصلی خانگی در شب، یک بازه میان باری ایجاد میشود که بهترین زمان برای مدیریت بار و جلوگیری از جریمههای ناشی از مصرف بیش از حد در پیک است.
توزیع هوشمند بار در صنایع بزرگ
بسیاری از صنایع با استفاده از اتوماسیون و برنامهریزی دقیق، فرایندهای پرهزینه خود را به ساعات میان باری یا حتی کم باری منتقل میکنند. این توزیع مصرف علاوه بر امکان برخورداری از تعرفه برق ارزانتر، باعث میشود که تقاضای ناگهانی و عظیم به شبکه تحمیل نشود. صنایع میتوانند با انتقال بار از ساعات پیک به بازههای دیگر، از استهلاک تجهیزات ناشی از نوسانات شبکه نیز جلوگیری کنند. این همکاری دوجانبه بین صنعت و شبکه، کلید اصلی پایداری انرژی در سطح کلان است.
اهمیت استفاده از ساعات میان باری
بهرهمندی از ساعات میان باری فراتر از یک تغییر ساده در زمان استفاده از وسایل برقی است؛ این اقدام در واقع راهکاری اقتصادی و فنی برای کاهش هزینهها و تضمین سلامت تجهیزات است. مهم نیست تجهیزات شما دارای هزینه بالا و صنعتی باشند یا صرفا ماشین لباسشویی و جاروبرقی خانگی باشد؛ شما میتوانید با دغدغه کمتر و البته احتمال پایینتر نوسانات برق، از تجهیزات خود استفاده کنید.

در ادامه، مهمترین دلایل اهمیت انتقال فعالیتهای پرمصرف خانگی و صنعتی به ساعات میان باری را مشاهده میکنید:
- کاهش مستقیم هزینه قبض برق: بهرهگیری از تعرفههای ارزانتر نسبت به ساعات اوج مصرف
- بهینهسازی مصرف انرژی: مدیریت هوشمند بار بدون نیاز به کاهش سطح تولید یا رفاه
- افزایش طول عمر تجهیزات: جلوگیری از استهلاک ناشی از نوسانات شدید ولتاژ و حرارت در پیک
- پایداری شبکه و پیشگیری از خاموشی: کمک به تعادل شبکه و کاهش ریسک قطع برق ناگهانی
- بهبود کارایی سیستمهای سرمایشی/گرمایشی: استفاده اقتصادی از تجهیزات پرمصرف در شرایط محیطی متعادل
- پایداری ولتاژ: تضمین عملکرد صحیح دستگاههای حساس در محیطی با نوسان حداقلی
مدیریت هوشمند مصرف انرژی با برقتو
در نهایت، مدیریت آگاهانه مصرف برق در ساعات میان باری نه تنها هزینههای جاری را به شکل چشمگیری کاهش میدهد؛ بلکه با توزیع متوازن بار، پایداری شبکه و سلامت تجهیزات حساس شما را تضمین میکند. استفاده از این فرصت زمانی، سادهترین گام برای گذار از مصرف سنتی به مدیریت مدرن انرژی است که تاثیر مستقیم آن در کاهش جریمههای انرژی و بهینهسازی بودجههای عملیاتی صنایع احساس میشود.
مجموعه برقتو با ارائه خدمات تخصصی از جمله تحلیل دقیق الگوی مصرف، مشاوره انرژی و تدوین سناریوهای بهینهسازی، در کنار شما است تا از هر کیلووات ساعت برق، بیشترین بهرهوری ممکن را کسب کنید. اگر مصرف انرژی واحد صنعتی شما بیش از 30 کیلووات ساعت است و به دنبال راهی برای کاهش هزینهها و تامین انرژی پایدار هستید؛ با کارشناسان ما تماس بگیرید. تیم برقتو در تمامی مراحل کنار شما است.
سوالات متداول
طبق جدول زمانبندی سازمان بورس انرژی، در تابستان بازههای 9 تا 12 و 19 تا 2 بامداد و در زمستان بازه 10 تا 17 و 22 تا 24 به عنوان ساعات میان باری شناخته میشوند. این زمانها بین ساعات کمبار (شب) و اوج مصرف قرار دارند.
بله، تعرفه برق در این ساعات بر اساس نرخ پایه محاسبه میشود که نسبت به ضریب تصاعدی ساعات اوج مصرف (پیک)، بسیار مقرونبهصرفهتر است و هزینههای قبض را کاهش میدهد.
این کار باعث کاهش هزینههای دیماند، جلوگیری از جریمههای سنگین مصرف مازاد در زمان پیک و حفظ سلامت تجهیزات صنعتی به دلیل پایداری بیشتر ولتاژ در شبکه میشود.
ساعات کم باری (نیمهشب) ارزانترین تعرفه را دارند؛ اما ساعات میان باری زمانی است که فعالیتهای تجاری و اداری در جریان است ولی شبکه هنوز به مرحله بحرانی پیک نرسیده است.
با کاهش نوسانات ولتاژ و جلوگیری از داغ شدن بیش از حد ترانسها و کابلها در زمان اوج بار، استهلاک تجهیزات برقی کاهش یافته و عمر مفید آنها افزایش مییابد.
بله، استفاده از سیستمهای سرمایشی در میان باری نسبت به ساعات پیک، فشار کمتری به شبکه وارد کرده و از نظر اقتصادی برای مشترکین بسیار بهصرفهتر تمام میشود.
خیر. برعکس، این اقدام با متعادل کردن فشار روی شبکه، ریسک خاموشیهای ناخواسته ناشی از بار بیش از حد در ساعات پیک را به شدت کاهش میدهد.
برقتو با تحلیل دادههای مصرف و ارائه استراتژیهای جابهجایی بار به صنایع کمک میکند تا فعالیتهای پرمصرف خود را دقیقاً در بازههای میانباری و با کمترین هزینه انجام دهند.
بهمن 1404 