وزارت نیرو با ابلاغ ضابطه نرخ سوخت نیروگاهی، چارچوب محاسبه هزینه سوخت نیروگاه‌های حرارتی و نحوه درج آن در صورتحساب مصرف‌کنندگان نهایی برق را مشخص کرد. این ضابطه، نرخ سوخت را متناسب با محل عرضه برق تعیین می‌کند و مسئولیت پرداخت، شیوه وصول و موارد استثنا در قبوض مشترکان را توضیح می‌دهد. بر اساس گزارش‌های منتشر شده، اجرای این ضابطه از اول آبان ۱۴۰۵ در نظر گرفته شده است.
نرخ سوخت نیروگاه‌ها با توجه به محل عرضه برق تعیین شد
مطابق ابلاغیه، نیروگاه‌های حرارتی عرضه‌کننده برق در بازار عمده‌فروشی و تابلوی عادی بورس، مشمول نرخ سوخت ۱۲٬۸۳۰ ریال به ازای هر مترمکعب هستند. این مبلغ با لحاظ نکردن ۹۲ درصد از نرخ گواهی سوخت تعیین شده است. برای نیروگاه‌هایی که برق خود را در تابلوی آزاد بورس عرضه می‌کنند، با لحاظ‌نکردن ۴۰ درصد از نرخ گواهی سوخت، مبلغ ۹۶٬۲۲۵ ریال به ازای هر مترمکعب در نظر گرفته شده است. هر دو نرخ، مالیات و عوارض ارزش افزوده را در بر می‌گیرند. این ارقام به سوخت مصرفی نیروگاه مربوط‌اند و با نرخ هزینه سوخت درج شده در قبض مشترکان که بر مبنای کیلووات‌ساعت محاسبه می‌شود، تفاوت دارند.
پرداخت هزینه سوخت و پیامد تسویه نکردن آن
بر اساس ضابطه ابلاغ‌شده، پرداخت هزینه سوخت مصرفی به شرکت توانیر بر عهده نیروگاه‌ها قرار دارد. اگر نیروگاهی این هزینه را پرداخت نکند، شرکت مدیریت شبکه برق ایران موظف است ظرفیت فروش برق آن در تابلوی آزاد را به میزان اعلامی معاونت برق و انرژی کاهش دهد. این محدودیت تا تسویه مطالبات سوخت ادامه پیدا می‌کند. همچنین مدیریت شبکه برق ایران باید سقف قیمت انرژی در بازار عمده‌فروشی را با توجه به نرخ سوخت تعیین‌شده اصلاح کند.
هزینه سوخت چگونه در قبض برق اعمال می‌شود؟
توانیر موظف شده است هزینه سوخت را مطابق جدول پیوست ابلاغیه در قبوض مصرف‌کنندگان نهایی منظور کند. با این حال، برق خریداری شده از تابلوی سبز و تابلوی آزاد بورس از شمول این بخش از حکم مستثنا شده است. در مورد مصرف‌کنندگان خریدار برق از تابلوی آزاد، تکلیف دیگری نیز برای توانیر تعیین شده است: مبلغ معادل متوسط نرخ قراردادهای تبدیل انرژی باید از صورتحساب این مشترکان حذف شود. این استثناها به ردیف‌های مشخص‌شده در ابلاغیه مربوط‌اند؛ بنابراین، صفر بودن هزینه سوخت برای برق مشمول، به معنای صفر بودن بهای برق خریداری‌شده یا کل صورتحساب نیست.
منابع دریافتی برای چه طرح‌هایی هزینه می‌شود؟
طبق ابلاغیه، منابع وصول‌شده از محل هزینه سوخت نیروگاه‌ها پس از تأیید کارگروه مربوط، به دستگاه اجرایی ذی ربط پرداخت خواهد شد. ایفای تعهدات قراردادهای بیع متقابل و اجرای طرح‌های افزایش راندمان نیروگاهی در اولویت مصرف این منابع قرار دارند. این ضابطه در چارچوب شیوه‌نامه اجرایی مواد ۸ و ۹ برنامه موضوع ماده ۱۰ قانون مانع‌زدایی از توسعه صنعت برق تنظیم شده است.
جدول هزینه سوخت برق مصرف کنندگان در سال ۱۴۰۵
هزینه سوخت برق مصرفی بر اساس گروه تعرفه‌ای، نوع مصرف و در بخش خانگی، شرایط منطقه و میزان مصرف تعیین شده است. تمام مبالغ جدول زیر، ریال به ازای هر کیلووات ساعت هستند و بهای نهایی برق محسوب نمی‌شوند.
| گروه مصرف کننده | تعرفه یا وضعیت مصرف | هزینه سوخت «ریال/کیلووات ساعت» |
|---|---|---|
| خانگی | مناطق عادی و ایام غیرگرم مناطق گرمسیری؛ تا الگوی مصرف | ۷۰۵ |
| خانگی | مناطق عادی و ایام غیرگرم مناطق گرمسیری؛ مازاد بر الگو تا ۱٫۵ برابر | ۲٬۱۱۴ |
| خانگی | مناطق عادی و ایام غیرگرم مناطق گرمسیری؛ مازاد بر ۱٫۵ تا ۲٫۵ برابر | ۳٬۵۲۳ |
| خانگی | مناطق عادی و ایام غیرگرم مناطق گرمسیری؛ مازاد بر ۲٫۵ برابر | ۷٬۰۴۵ |
| خانگی | ایام گرم مناطق گرمسیری؛ تا الگوی مصرف | ۳۵۲ |
| خانگی | ایام گرم مناطق گرمسیری؛ مازاد بر الگو تا ۱٫۵ برابر | ۱٬۰۵۷ |
| خانگی | ایام گرم مناطق گرمسیری؛ مازاد بر ۱٫۵ تا ۲٫۵ برابر | ۱٬۷۶۱ |
| خانگی | ایام گرم مناطق گرمسیری؛ مازاد بر ۲٫۵ برابر | ۳٬۵۲۳ |
| خانگی | ایام گرم سایر مناطق گرمسیری؛ تا الگوی مصرف | ۴۹۳ |
| خانگی | ایام گرم سایر مناطق گرمسیری؛ مازاد بر الگو تا ۱٫۵ برابر | ۱٬۴۸۰ |
| خانگی | ایام گرم سایر مناطق گرمسیری؛ مازاد بر ۱٫۵ تا ۲٫۵ برابر | ۲٬۴۶۶ |
| خانگی | ایام گرم سایر مناطق گرمسیری؛ مازاد بر ۲٫۵ برابر | ۴٬۹۳۲ |
| عمومی | گروه ۱-الف | ۷٬۰۴۵ |
| عمومی | گروه ۲-الف | ۲٬۶۷۷ |
| عمومی | گروه ۲-ب | ۱۳٬۳۲۹ |
| عمومی | گروه ۳-الف | ۳۵۲ |
| تولید «آب و کشاورزی» | گروه ۳-ب | ۳۵۲ |
| تولید «آب و کشاورزی» | گروه ۳-ج | ۳۵۲ |
| تولید «صنعت و معدن» | صنایع انرژی‌بر و مراکز استخراج رمزارز | ۷٬۸۹۱ |
| تولید «صنعت و معدن» | سایر صنایع | ۲٬۳۲۵ |
| سایر مصارف | گروه ۱-۵ | ۱۷٬۶۱۴ |
| سایر مصارف | گروه ۲-۵ | ۱۷٬۶۱۴ |
| سایر مصارف | گروه ۳-۵ | ۱۲٬۸۰۹ |
| مشترکان مشمول بخشودگی هزینه سوخت نیروگاهی | مطابق شرایط مربوط | صفر |
| صنایع با برق تأمین‌شده از نیروگاه‌های ماده ۴ | برق مشمول | صفر |
| مصارف با برق تأمین‌شده از تابلوی سبز و تابلوی آزاد | برق مشمول | صفر |
| روشنایی معابر | — | صفر |
مثال محاسبه هزینه سوخت برای یک واحد صنعتی
برای روشن شدن تفاوت هزینه سوخت با کل هزینه برق، فرض کنید یک واحد صنعتی در گروه «سایر صنایع» قرار داشته باشد و ۱۰۰ هزار کیلووات ساعت از مصرف آن مشمول نرخ ۲٬۳۲۵ ریالی شود. در این حالت، محاسبه این ردیف به شکل زیر خواهد بود:
۱۰۰٬۰۰۰ × ۲٬۳۲۵ = ۲۳۲٬۵۰۰٬۰۰۰ ریال، معادل ۲۳٬۲۵۰٬۰۰۰ تومان
این مثال صرفاً مبلغ ردیف هزینه سوخت را نشان می‌دهد. برای مقایسه گزینه‌های تامین برق، باید بهای خرید انرژی، سایر اقلام صورتحساب و شرایط برخورداری از معافیت‌ها نیز بررسی شوند.
