سید امید علوی، مدیرعامل برقتو، با تأکید بر اینکه آینده صنعت برق در توسعه پلتفرمهای هوشمند انرژی رقم خواهد خورد، گفت: صنعت برق ایران در آستانه تحولی بنیادین قرار دارد؛ تحولی که در آن داده، هوش مصنوعی، تجمیعکنندگی و بازارهای رقابتی، نقش محوری در مدیریت تولید، مصرف و معاملات انرژی ایفا خواهند کرد.
صبح روز چهارشنبه هفتم مرداد ماه در بیستوچهارمین نشست از سلسله نشستهای «بازاندیشی دو دهه اصلاحات اقتصادی صنعت برق» که با محوریت «معاملات برق در بورس؛ فرصتها و چالشها» با حضور بهروز احمدی حدید، مدیر دفتر بازار برق شرکت مدیریت شبکه برق ایران، محمد نظیفی، مدیرعامل بورس انرژی ایران محمدحسین ناطقی رئیس گروه توسعه ابزارهای مالی و نماینده ساتبا و سید امید علوی مدیر عامل برقتو در پژوهشگاه نیرو برگزار شد. در این نشست جمعی از مدیران و فعالان بازار برق کشور به بررسی مهمترین تحولات پیشروی صنعت برق پرداختند.
سید امید علوی در سخنرانی خود با ارائه تحلیلی از روند تحول بازار برق، نقش پلتفرمهای هوشمند انرژی، تجمیعکنندگی و الزامات اجرای بند «ب» ماده ۴۳ قانون برنامه هفتم توسعه را تشریح کرد و چشماندازی از آینده بازار برق ایران ارائه داد.
مدیرعامل برقتو با تشریح روند تحول صنعت برق کشور، تاکید کرد که بازار برق ایران در آستانه ورود به مرحلهای جدید قرار دارد؛ مرحلهای که در آن داده، هوش مصنوعی، پلتفرمهای هوشمند و تجمیعکنندهها، نقش اصلی را در مدیریت تولید، مصرف و معاملات انرژی ایفا خواهند کرد.
سید امید علوی با اشاره به تغییرات ساختاری صنعت برق طی سالهای اخیر، اظهار کرد: صنعت برق ایران در حال عبور از یک مدل کاملاً متمرکز و سنتی به سمت بازاری رقابتی، هوشمند و دادهمحور است؛ مسیری که با توسعه بازار برق، افزایش نقش خردهفروشان، اجرای قوانین جدید و ورود بازیگران نوآور، شتاب بیشتری گرفته است.
او با اشاره به ابلاغ دستورالعملهای جدید و اجرای بند «ب» ماده ۴۳ قانون برنامه هفتم توسعه گفت: این تحولات صرفاً یک اصلاح قانونی نیست، بلکه آغاز شکلگیری معماری جدید بازار برق کشور است؛ معماریای که در آن مصرفکنندگان، تولیدکنندگان، سرمایهگذاران و شرکتهای ارائهدهنده خدمات انرژی، هر کدام نقش فعالتری در مدیریت انرژی خواهند داشت.
برق باید از یک خدمت به یک کالای اقتصادی تبدیل شود
مدیرعامل برقتو با بیان اینکه سالها برق در ایران صرفاً به عنوان یک خدمت عمومی تلقی شده است، افزود: زمانی که برق صرفاً خدمت باشد، کیفیت ارائه آن نیز تابع محدودیتهای منابع خواهد بود؛ اما زمانی که برق به عنوان یک کالای اقتصادی با سازوکارهای شفاف بازار شناخته شود، کیفیت خدمات، سرمایهگذاری و بهرهوری نیز متحول خواهد شد.
او تاکید کرد: آینده صنعت برق بدون استفاده از داده، تحلیل هوشمند و فناوریهای نوین قابل تصور نیست و تصمیمگیری در این صنعت باید بیش از گذشته بر پایه دادههای واقعی انجام شود.
آینده صنعت برق، آینده پلتفرمهاست
علوی بخش مهمی از سخنان خود را به نقش پلتفرمهای دیجیتال اختصاص داد و گفت: تجربه دنیا نشان میدهد آینده صنعت برق در اختیار پلتفرمهایی خواهد بود که بتوانند میان تولیدکنندگان، مصرفکنندگان، بازار برق و ابزارهای مالی ارتباطی هوشمند ایجاد کنند.
به گفته او پلتفرمهای انرژی علاوه بر انجام معاملات برق، امکان ارائه خدمات متنوعی مانند مدیریت مصرف، توسعه نیروگاههای خورشیدی، صدور گواهیهای انرژی، ابزارهای مالی، اعتبارسنجی مشترکان، پیشبینی مصرف و مدیریت هوشمند بار را فراهم میکنند.
مدیرعامل برقتو افزود: صنعت برق نیز همانند بسیاری از صنایع دیگر به سمت اقتصاد پلتفرمی حرکت میکند و این تحول میتواند تجربه مصرفکنندگان برق را به طور کامل تغییر دهد.
برقتو؛ تجربهای از توسعه پلتفرم انرژی
علوی در ادامه با ارائه بخشی از عملکرد برقتو، به رشد این پلتفرم طی ۳۱ ماه گذشته اشاره کرد و گفت: تاکنون بیش از ۱۳۵ هزار کاربر در پلتفرم برقتو ثبتنام کردهاند که از این میان، بیش از ۸۸ هزار کاربر اطلاعات هویتی و شناسه قبض خود را تکمیل کردهاند.
او افزود: در این مدت، برقتو موفق به صدور بیش از ۷ هزار فاکتور فروش برق برای صدها مشترک صنعتی شده و مجموع معاملات انجامشده در این بستر از ۵.۶ میلیارد کیلوواتساعت فراتر رفته است.
به گفته مدیرعامل برقتو، این پلتفرم امروز علاوه بر فروش برق، در حوزههای مدیریت مصرف، بهینهسازی انرژی، توسعه نیروگاههای خورشیدی، تجمیعکنندگی و معاملات گواهیهای انرژی نیز فعالیت میکند.
بهینهسازی مصرف؛ ظرفیتی بزرگ برای سرمایهگذاری
علوی با اشاره به تجربه برقتو در بازار بهینهسازی انرژی اظهار کرد: طی سالهای اخیر بیش از ۸۲۰ میلیارد تومان سرمایهگذاری در پروژههای بهینهسازی از طریق اکوسیستم برقتو انجام شده که بخش عمده آن با مشارکت بخش خصوصی و صنایع تأمین شده است.
او همچنین با اشاره به اجرای پروژههای صرفهجویی در بخشهای مختلف از جمله سامانههای سرمایشی و واحدهای صنعتی، گفت: توسعه بازار بهینهسازی یکی از مهمترین ظرفیتهای پیش روی صنعت برق کشور است و میتواند همزمان موجب کاهش مصرف و آزادسازی ظرفیت شبکه شود.
تجمیعکنندگی؛ حلقه مفقوده توسعه نیروگاههای کوچک
مدیرعامل برقتو، «تجمیعکنندگی» را یکی از مهمترین تحولات آینده بازار برق دانست و گفت: تاکنون بسیاری از نیروگاههای خورشیدی کوچک امکان حضور مستقیم در بورس انرژی را نداشتند، اما با توسعه مدل تجمیعکنندگی، این نیروگاهها نیز میتوانند برق تولیدی خود را از طریق تجمیعکنندهها در بازار برق عرضه کنند.
او افزود: این مدل ضمن افزایش درآمد نیروگاههای کوچک، نقدشوندگی بازار را افزایش داده و بخشی از بار مالی قراردادهای خرید تضمینی را نیز کاهش خواهد داد.
به گفته علوی، این سازوکار همان مدلی است که در بسیاری از کشورهای دنیا توسط نیروگاههای مجازی (Virtual Power Plant) اجرا میشود و زمینه مشارکت هزاران نیروگاه پراکنده در بازار برق را فراهم میکند.
اجرای بند «ب»؛ آغاز فصل جدید بازار برق
علوی اجرای بند «ب» ماده ۴۳ قانون برنامه هفتم توسعه را یکی از مهمترین فرصتهای صنعت برق دانست و اظهار کرد: با اجرای این قانون، تعداد زیادی از مشترکان صنعتی وارد بازار رقابتی برق خواهند شد و این موضوع، ساختار بازار برق ایران را متحول میکند.
او تأکید کرد: موفقیت این تحول نیازمند توسعه زیرساختهای دیجیتال، دسترسی برخط به اطلاعات، ارتقای ابزارهای نظارتی و طراحی مدلهای جدید تعامل میان شرکتهای توزیع، خردهفروشان و مصرفکنندگان است.
هوش مصنوعی و داده؛ موتور محرک آینده انرژی
مدیرعامل برقتو در بخش پایانی سخنان خود با اشاره به نقش فناوریهای نوین گفت: آینده صنعت برق بر پایه سه قابلیت کلیدی شکل خواهد گرفت؛ معاملات هوشمند انرژی، پیشبینی تولید و پیشبینی تقاضا.
او افزود: اتصال نیروگاههای خورشیدی، ذخیرهسازهای انرژی، خودروهای برقی و مشترکان به پلتفرمهای هوشمند، امکان مدیریت لحظهای تولید و مصرف برق را فراهم میکند و این همان مسیری است که بسیاری از کشورهای پیشرو در صنعت انرژی در حال طی کردن آن هستند.
علوی در پایان با تأکید بر اینکه صنعت برق ایران ناگزیر به حرکت در مسیر هوشمندسازی است، خاطرنشان کرد: توسعه پلتفرمهای انرژی، هوش مصنوعی، تجمیعکنندگی و بازارهای رقابتی، تنها یک انتخاب فناورانه نیست، بلکه ضرورتی برای افزایش بهرهوری، پایداری شبکه و ایجاد ارزش اقتصادی بیشتر در صنعت برق کشور است.
