هزینه مصرف برق صنایع فقط حاصل ضرب کیلووات ساعت در یک نرخ ثابت نیست. بهای انرژی در سه بازه کم باری، میانباری و اوج بار با ضرایب متفاوت محاسبه میشود و بر پایه ابلاغیه نرخ برق صنایع، این ضرایب به ترتیب ۰٫۵، ۱ و ۲ هستند. یعنی هر کیلووات ساعتی که در ساعات اوج مصرف میکنید، چهار برابر همان کیلووات ساعت در کمباری برای شما تمام میشود. کنار این عدد، ردیفهایی مثل بهای قدرت، انرژی راکتیو، ترانزیت و تجاوز از قدرت هم قرار میگیرند. به همین دلیل کاهش هزینه مصرف برق در یک کارخانه بیشتر از آنکه به کم کردن مصرف کل مربوط باشد، به جابهجایی بار از اوج به کمباری، کنترل دیماند و انتخاب مسیر درست خرید برق بستگی دارد.
هزینه مصرف برق صنایع چگونه محاسبه میشود؟
صورتحساب یک مشترک صنعتی از چند ردیف مستقل ساخته شده است و هر ردیف منطق محاسبه خودش را دارد. شناخت این ردیفها اولین قدم برای فهمیدن اینکه پول برق کجا میرود است.
ردیفهای اصلی که هزینه مصرف برق صنایع را میسازند عبارتاند از:
- بهای انرژی: هزینه کیلوواتساعتهای مصرفشده در سه بازه کمباری، میانباری و اوجبار
- بهای قدرت: هزینه ظرفیتی که شبکه به نام شما رزرو کرده است، مستقل از میزان مصرف
- بهای انرژی راکتیو: هزینه کیفیت پایین مصرف در صورت افت ضریب توان از حد مجاز
- ترانزیت: هزینه استفاده از شبکه انتقال و توزیع بر پایه دیماند قراردادی و سطح ولتاژ
- بهای تبصره ۱۴: سهم مشترک از اصلاح نرخ سوخت نیروگاهی به ازای هر کیلوواتساعت
- تجاوز از قدرت: هزینه عبور توان ثبتشده ماکسیمتر از قدرت قراردادی
- آبونمان، عوارض برق و مالیات بر ارزش افزوده: ردیفهای ثابت و قانونی صورتحساب
نکته مهم این است که تنها ردیف اول با کم کردن مصرف پایین میآید. بقیه ردیفها به ساختار قرارداد، کیفیت مصرف و الگوی بار وابستهاند. به همین دلیل کاهش هزینه مصرف برق صنایع بدون دست زدن به این سه محور، خیلی زود به سقف میخورد.
تعرفه برق صنایع چیست؟
تعرفه برق صنایع، مجموعه نرخها و ضرایبی است که وزارت نیرو و توانیر برای گروه مشترکان تولید (صنعت و معدن) ابلاغ میکنند. این تعرفه یک عدد واحد نیست و بر اساس سطح ولتاژ انشعاب، قدرت قراردادی، نوع فعالیت صنعتی و منطقه جغرافیایی تفاوت میکند. همین دستهبندی تعیین میکند هزینه مصرف برق شما با کدام نرخ پایه حساب شود. برای شناخت دقیقتر تفاوت گروهها سراغ راهنمای انواع تعرفه برق بروید.
بر پایه ابلاغیه توانیر، بهای برق مشترکان صنعتی از ابتدای اردیبهشت ۱۴۰۴ روی متوسط نرخ قراردادهای تبدیل انرژی (ECA) معادل ۹٬۹۸۲ ریال به ازای هر کیلووات ساعت بسته شده بود. این عدد پایه محاسبه هزینه مصرف برق است و ضرایب زمانی روی همان اعمال میشود. تعرفهها هر سال و گاهی میان سال بازنگری میشوند، بنابراین پیش از هر محاسبهای باید نرخ دوره جاری را از آخرین ابلاغیه گرفت.
یک تفاوت ساختاری هم وجود دارد. مشترکان صنعتی با قدرت قراردادی بالای یک مگاوات از آبان ۱۴۰۲ عملا از نظام تعرفهگذاری سنتی خارج شدهاند و قیمت برقشان به نرخ بازار عمدهفروشی، بورس انرژی و قراردادهای تبدیل انرژی گره خورده است. برای این گروه، هزینه مصرف برق دیگر یک عدد ابلاغی نیست، بلکه نتیجه یک تصمیم خرید است.
دیماند و مصرف انرژی چه تاثیری بر هزینه برق دارند؟
انرژی و دیماند دو محور جدا هستند و هزینه مصرف برق صنایع از ترکیب هر دو ساخته میشود. انرژی با کیلوواتساعت سنجیده میشود و میگوید در طول دوره چقدر برق مصرف کردهاید. دیماند با کیلووات سنجیده میشود و میگوید در بدترین لحظه دوره، چند کیلووات توان از شبکه گرفتهاید.
ماکسیمتر این حداکثر توان را معمولا در بازههای پانزده دقیقهای ثبت میکند. اگر همه ماشینآلات سنگین یک کارخانه فقط برای یک ربع ساعت با هم روشن شوند، همان یک ربع ساعت دیماند دوره را بالا میبرد؛ حتی اگر مصرف کل ماه پایین باشد. شبکه باید ترانس، کابل و ظرفیت لازم برای آن اوج را همیشه آماده نگه دارد و هزینه این آمادگی زیر عنوان بهای قدرت در صورتحساب مینشیند. یعنی بخشی از هزینه مصرف برق صنایع را نه مقدار مصرف، بلکه شکل مصرف تعیین میکند.
تفاوت هزینه برق عادی و اوج
برق مصرفی در ساعات مختلف شبانهروز با یک نرخ محاسبه نمیشود و همین موضوع بزرگترین اهرم کنترل هزینه مصرف برق در یک واحد صنعتی است. ضرایب ابلاغی برای مدیریت مصرف در جدول زیر آمده است:
| بازه زمانی | ضریب محاسبه | معنی آن روی صورتحساب |
| کمباری | ۰٫۵ | هر کیلوواتساعت نصف نرخ پایه محاسبه میشود |
| میانباری | ۱ | مبنای محاسبه و نرخ پایه دوره است |
| اوجبار | ۲ | هر کیلوواتساعت دو برابر نرخ پایه محاسبه میشود |
فاصله میان دو سر این جدول همان چیزی است که بیشتر مدیران صنعتی دستکم میگیرند. نسبت هزینه یک کیلوواتساعت اوج به یک کیلوواتساعت کمباری چهار برابر است و دو کارخانه با مصرف یکسان میتوانند هزینه مصرف برق کاملا متفاوتی داشته باشند. یک استثنا هم وجود دارد: در روزهای جمعه، بهای انرژی ساعات اوجبار برای اشتراکهای دارای وسیله اندازهگیری چندزمانه معادل میانباری محاسبه میشود.
هزینه مصرف برق صنایع در ساعات اوج چقدر است؟
پاسخ کوتاه این است که هزینه مصرف برق صنایع در ساعات اوج، دو برابر نرخ پایه همان دوره محاسبه میشود. اما اثر واقعی آن روی قبض بزرگتر از عدد دو است، چون ساعات اوج معمولا همان ساعاتی هستند که خط تولید در بیشترین ظرفیت کار میکند. نتیجه این همزمانی آن است که سهم اوج از هزینه انرژی خیلی بیشتر از سهم آن از مقدار مصرف در میآید.
ساعات اوج مصرف برق چه زمانی است؟
برای برآورد هزینه مصرف برق باید دقیقا بدانید کدام ساعتها اوج محسوب میشوند. بازه اوج بار یک عدد ثابت و همیشگی نیست. توانیر و شرکتهای توزیع نیروی برق این بازهها را متناسب با فصل، وضعیت شبکه و شرایط منطقهای ابلاغ میکنند و همین ابلاغیه مبنای محاسبه کنتور چندزمانه شماست. الگوی کلی سالهای اخیر این بوده است که در تابستان اوج بار روی ساعات گرم روز و ابتدای شب میافتد و در زمستان به عصر و اوایل شب منتقل میشود.
برای برنامهریزی تولید نباید به الگوی کلی اکتفا کرد. بازه دقیق کمباری، میانباری و اوجبار مربوط به هر مشترک را باید از شرکت توزیع همان استان یا از تنظیمات کنتور گرفت.
جریمه مصرف برق در بازه اوج چگونه محاسبه میشود؟
سه سازوکار متفاوت هزینه مصرف برق صنایع را در بازه اوج بالا میبرند و در گفتوگوهای روزمره همه با نام جریمه شناخته میشوند:
- ضریب ۲ ساعات اوج جریمه نیست و بخشی از ساختار عادی تعرفه است؛ حتی مصرف کاملا مجاز هم مشمول آن میشود
- تجاوز از قدرت جریمه واقعی است و زمانی اعمال میشود که ماکسیمتر توانی بالاتر از قدرت قراردادی ثبت کند
- محدودیتها و تعرفههای ویژه دوره ناترازی حکم جداگانهای دارند و بر پایه ابلاغیههای فصلی تعیین میشوند
ضرایب و مبالغ دقیق هر کدام از این سه مورد در ابلاغیههای سالانه و فصلی تعیین میشود و ثابت نیست. پیش از هر برآورد مالی، باید عدد دوره جاری را از آخرین مصوبه گرفت.
هزینه مصرف برق صنایع مشمول ماده ۴۳ چگونه مدیریت میشود؟
با ابلاغ آییننامه اجرایی بند «ب» ماده ۴۳ قانون برنامه هفتم پیشرفت در ۲۲ اردیبهشت ۱۴۰۵، ساختار تامین برق گروه بزرگی از صنایع تغییر کرد. بر پایه این آییننامه، مشترکان با قدرت قراردادی بالای ۱۵۰ کیلووات دیگر نمیتوانند برق یارانهای دریافت کنند و باید برق مصرفی خود را از یکی از مسیرهای رسمی تامین کنند. برای این گروه، مدیریت هزینه مصرف برق صنایع از انتخاب مسیر تامین شروع میشود، نه از اصلاح مصرف.
سه مسیر پیش روی این گروه قرار دارد: خرید مستقیم از بورس انرژی، قرارداد دوجانبه با تولیدکننده و خرید از شرکت خردهفروشی دارای پروانه از وزارت نیرو. برای مشترکان با قدرت قراردادی بیش از یک مگاوات، تبصره ۵ همین آییننامه تکلیف مشخصتری گذاشته و آنها را مکلف کرده است برق مصرفی خود را تا سقف مجاز، پیش از تحویل و به صورت رقابتی در بازار مشتقه بورس تامین کنند.
اثر مالی این تغییر ساده است. اگر واحد صنعتی هیچ اقدامی نکند، تامین برق آن به خردهفروش منتخب شرکت توزیع منتقل میشود و برق با سازوکار تامین نیابتی و ضریبی بالاتر از نرخ بازار حساب میشود. یعنی بیعملی خودش یک انتخاب پرهزینه است و هزینه مصرف برق را بدون هیچ تغییری در تولید بالا میبرد. جزییات این مسیر و انتخاب میان گزینهها را میتوانید در صفحه تامین برق مصرفی صنایع ببینید.
چه عواملی هزینه مصرف برق صنایع را افزایش میدهند؟
وقتی هزینه مصرف برق صنایع بدون تغییر محسوس در تولید بالا میرود، معمولا یکی از چهار عامل زیر پشت آن است. هر کدام مسیر اصلاح جداگانهای دارند.
افزایش پیک مصرف و دیماند
همزمانی راهاندازی تجهیزات سنگین، گرانترین عادت عملیاتی یک کارخانه است. روشن شدن همزمان کمپرسورها، کورهها و موتورهای بزرگ در ابتدای شیفت، رکورد ماکسیمتر را جابهجا میکند و اثر آن تا پایان دوره روی بهای قدرت باقی میماند. اگر این اوج از قدرت قراردادی هم عبور کند، ردیف تجاوز از قدرت هم به هزینه مصرف برق اضافه میشود.
توان راکتیو و ضریب توان
موتورها، ترانسفورماتورها و بارهای القایی علاوه بر توان اکتیو، توان راکتیو هم از شبکه میکشند. اگر ضریب توان مجموعه از حد مجاز ۰٫۹ پایینتر بیاید، ضریب زیان بدی مصرف فعال میشود و بهای انرژی راکتیو در صورتحساب درج میگردد. بر اساس شرایط عمومی تعرفههای برق، بهای هر کیلووارساعت انرژی راکتیو ناشی از بدی کیفیت مصرف حداکثر تا سه برابر هزینه تامین برق محاسبه میشود.
این ردیف در بسیاری از کارخانهها بدون هیچ افزایشی در تولید، هزینه مصرف برق را بالا نگه میدارد و در عین حال یکی از قابلاصلاحترین اجزای قبض است.
مصرف در ساعات اوج
بسیاری از واحدهای صنعتی برنامه تولید خود را بدون توجه به ساعتبندی تعرفه چیدهاند. وقتی سنگینترین بخش فرآیند در بازه اوج اجرا میشود، همان مقدار انرژی با ضریب دو حساب میشود و سهم اوج از هزینه انرژی به شکل نامتناسبی بالا میرود. این عامل بیشترین فاصله را میان هزینه مصرف برق دو کارخانه با تولید یکسان ایجاد میکند.
الگوی نامناسب مصرف برق
منظور از الگوی نامناسب، مجموعهای از رفتارهای پراکنده است: کارکرد بیبار موتورها، روشن ماندن تجهیزات در وقفههای تولید، نشتی هوای فشرده، تجهیزات فرسوده با راندمان پایین و نبود اندازهگیری تفکیکی مصرف. هیچکدام به تنهایی بزرگ به نظر نمیرسند، اما جمع آنها در طول سال بخش قابل توجهی از هزینه مصرف برق صنایع را میسازد.
نحوه محاسبه هزینه مصرف برق صنایع در بازه اوج
برای برآورد هزینه مصرف برق صنایع، ابتدا باید انرژی دوره را به تفکیک سه بازه جدا کرد و سپس ضرایب را اعمال نمود. بقیه ردیفها جداگانه محاسبه و به بهای انرژی افزوده میشوند.
فرمول محاسبه هزینه برق
ساختار محاسبه بهای انرژی یک مشترک صنعتی با کنتور چند زمانه به شکل زیر است:
| بهای واقعی برق: بهای انرژی دوره + مابه التفاوت اجرا مقررات مابه التفاوت اجرا مقررات = (انرژی کمباری × نرخ پایه × ۰٫۵) + (انرژی میانباری × نرخ پایه × ۱) + (انرژی اوجبار × نرخ پایه × ۲) |
و هزینه نهایی صورتحساب از جمع این عدد با سایر ردیفها به دست میآید:
| هزینه کل = بهای واقعی برق + بهای قدرت + بهای انرژی راکتیو + ترانزیت + بهای تبصره ۱۴ + تجاوز از قدرت + آبونمان + عوارض و مالیات |
نکته کلیدی این است که فقط جمله سوم فرمول اول با ضریب دو ضرب میشود. هر کیلوواتساعتی که از این جمله خارج و به جمله اول منتقل شود، سهمش از هزینه مصرف برق به یکچهارم کاهش مییابد.
مثال محاسبه هزینه برق یک کارخانه
برای اینکه اثر بازه اوج بر هزینه مصرف برق صنایع ملموس شود، یک کارخانه با قدرت قراردادی ۵۰۰ کیلووات و مصرف ماهانه ۱۵۰ هزار کیلوواتساعت را در نظر بگیرید. نرخ پایه در این مثال ۱۰٬۰۰۰ ریال فرض شده است تا محاسبه ساده بماند؛ نرخ واقعی باید از ابلاغیه دوره گرفته شود.
| بازه | انرژی (کیلوواتساعت) | ضریب | بهای انرژی (ریال) |
| کمباری | ۵۰٬۰۰۰ | ۰٫۵ | ۲۵۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| میانباری | ۷۰٬۰۰۰ | ۱ | ۷۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| اوجبار | ۳۰٬۰۰۰ | ۲ | ۶۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| جمع | ۱۵۰٬۰۰۰ | — | ۱٬۵۵۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
عدد گویا در سطر آخر پنهان است. بازه اوج فقط ۲۰ درصد انرژی دوره را در بر گرفته، اما حدود ۳۹ درصد بهای انرژی را ساخته است. حالا فرض کنید همین کارخانه ۱۰ هزار کیلوواتساعت از بار خود را از اوج به کمباری منتقل کند. بهای انرژی اوج به ۴۰۰ میلیون ریال و بهای کمباری به ۳۰۰ میلیون ریال میرسد و جمع کل از ۱٬۵۵۰ میلیون ریال (۱۵۵ میلیون تومان) به ۱٬۴۰۰ میلیون ریال (۱۴۰ میلیون تومان) کاهش مییابد.
یعنی جابهجایی کمتر از هفت درصد انرژی دوره، حدود ده درصد از بهای انرژی را کم کرده است؛ بدون آنکه یک کیلوواتساعت از تولید کاسته شود.
بررسی هزینه برق در قبض صنعتی
برای اینکه این محاسبه از حالت نظری خارج شود، باید قبض واقعی را باز کرد. سه عدد را پیدا کنید: انرژی تفکیکشده سه بازه، عدد ماکسیمتر در مقایسه با قدرت قراردادی و مبلغ ردیف انرژی راکتیو. همین سه عدد معمولا نشان میدهد بیشترین ظرفیت کاهش هزینه مصرف برق کجاست. راهنمای کامل خواندن ردیفها در مقاله بررسی قبض برق آمده است.
راههای کاهش هزینه مصرف برق صنایع
کاهش هزینه مصرف برق در یک واحد صنعتی چهار مسیر عملی دارد و بهترین نتیجه معمولا از اجرای همزمان آنها به دست میآید.
مدیریت مصرف در زمان اوج
اولین و کمهزینهترین اقدام، بازچینش برنامه تولید بر اساس ساعتبندی تعرفه است. فرآیندهای پرمصرف و قابل زمانبندی مانند خردایش، پیشگرم، شارژ کوره، پمپاژ و شارژ مخازن را میتوان به بازه کمباری منتقل کرد. در بسیاری از کارخانهها این کار فقط به تغییر ترتیب شیفتها نیاز دارد و بدون هیچ سرمایهگذاری، هزینه مصرف برق را پایین میآورد.
کاهش پیک بار و دیماند
هدف اینجا صاف کردن منحنی بار است، نه کم کردن مصرف کل. راهاندازی پلکانی تجهیزات سنگین، استفاده از سافتاستارتر و درایو، و بهکارگیری سامانه پایش لحظهای بار با هشدار نزدیک شدن به آستانه، از ثبت رکوردهای غیرضروری روی ماکسیمتر جلوگیری میکند. بازنگری قدرت قراردادی هم لازم است: قدرت بیش از نیاز، هزینه ثابت اضافه به هزینه مصرف برق تحمیل میکند و قدرت کمتر از نیاز، جریمه تجاوز از قدرت به همراه دارد.
اصلاح ضریب توان
نصب و نگهداری درست بانک خازنی، ضریب توان را به بالای حد مجاز میرساند و ردیف انرژی راکتیو را از صورتحساب حذف میکند. نکتهای که معمولا نادیده گرفته میشود نگهداری است؛ خازنهای سوخته یا رگولاتور خراب باعث میشوند سیستمی که سالها پیش نصب شده، دیگر کار نکند. بازرسی دورهای تابلوی خازنی یکی از کمهزینهترین اقدامات کاهش هزینه مصرف برق صنایع است.
بهینهسازی تجهیزات و فرآیندهای صنعتی
در لایه بعد، سراغ خود مصرف میرویم: جایگزینی موتورهای کمبازده با موتورهای پربازده، رفع نشتی هوای فشرده، بازیابی حرارت، اصلاح روشنایی و نصب کنتورهای فرعی برای اندازهگیری تفکیکی مصرف هر خط. بدون اندازهگیری تفکیکی، هر تصمیمی درباره کاهش هزینه مصرف برق حدس است. خدمات صرفهجویی و بهینهسازی مصرف برق دقیقا برای همین مرحله طراحی شده است. ابزار مکمل این مسیر، گواهی صرفهجویی انرژی است که صرفهجویی تاییدشده را به یک دارایی قابل معامله تبدیل میکند.
خرید برق چگونه میتواند هزینه مصرف برق صنایع را کاهش دهد؟
سه مسیر قبلی درباره کم کردن مصرف و اصلاح الگو بودند. مسیر چهارم چیز دیگری است: کاهش هزینه مصرف برق صنایع از راه تغییر قیمتی که بابت همان مقدار برق میپردازید. برای مشترکان مشمول ماده ۴۳، این دیگر یک گزینه اختیاری نیست و بخشی از تکلیف قانونی است.
خرید برق دوجانبه
در قرارداد دوجانبه، مصرفکننده مستقیما با تولیدکننده یا خردهفروش دارای پروانه بر سر مقدار، نرخ و شرایط تسویه توافق میکند. مزیت اصلی این مسیر پیشبینیپذیری است: هزینه مصرف برق پیش از تولید معلوم میشود و برنامهریزی بهای تمامشده محصول ممکن میگردد. در مقابل، انعطاف کمتری نسبت به بازار لحظهای دارد و کیفیت قرارداد اهمیت زیادی پیدا میکند.
خرید برق از بورس انرژی
بورس انرژی سازوکار رقابتی و شفافی برای کشف قیمت فراهم میکند و برای مشترکان بزرگ، بهویژه بالای یک مگاوات، مسیر اصلی تامین و مهمترین محل تعیین هزینه مصرف برق است. ورود مستقیم به بورس نیازمند ثبتنام، کد معاملاتی، پیشبینی نیاز و پیگیری مستمر جلسات معاملاتی است و به همین دلیل بخشی از صنایع ترجیح میدهند این کار را به یک خردهفروش بسپارند. مقایسه کامل دو مسیر در مقاله خرید برق از بورس انرژی و قرارداد دوجانبه آمده است.
خرید برق سبز
برق سبز دو کارکرد جداگانه دارد و خلط کردن آنها معمولا منشا اشتباه است. کارکرد اول، ایفای تکلیف قانونی است: بر پایه ماده ۱۶ قانون جهش تولید دانشبنیان، صنایع با قدرت مصرف بیش از یک مگاوات موظفاند سهمی از برق مورد نیاز سالانه خود را از منابع تجدیدپذیر تامین کنند و در صورت انجام این کار، تنها هزینه انرژی باقیمانده محاسبه میشود.
کارکرد دوم به پایداری تامین مربوط است. طبق تعریف آییننامه اجرایی بند «ب» ماده ۴۳، برق خریداریشده از تابلوی برق سبز بورس انرژی مشمول اعمال قطع و محدودیت در دوره ناترازی ایام گرم سال و دوره محدودیت سوخت شبکه نمیشود. برای صنعتی که توقف خط تولید برایش گرانتر از قبض برق است، این ویژگی گاهی مهمتر از نرخ کیلوواتساعت و حتی از خود هزینه مصرف برق است.
نقش خردهفروشی برق در مدیریت هزینه مصرف برق صنایع
خردهفروش برق، شخص حقوقی دارای پروانه از وزارت نیرو است که تامین برق را به نمایندگی از مصرفکننده انجام میدهد. نقش این شرکت در کنترل هزینه مصرف برق صنایع فقط واسطهگری خرید نیست؛ ترکیبی است از تحلیل الگوی مصرف، انتخاب میان بورس و قرارداد دوجانبه و خرید برق سبز، مدیریت ریسک نوسان قیمت و رساندن مشترک به تکلیف قانونیاش پیش از سررسید.
برقتو به عنوان پلتفرم آنلاین خردهفروشی برق، همین مسیر را برای واحدهای صنعتی ساده کرده است. مشترک به جای درگیر شدن با فرآیند معاملات، الگوی مصرف و قبض خود را در اختیار کارشناسان قرار میدهد و ترکیبی از مسیرهای تامین را دریافت میکند که هزینه مصرف برق را با ریسک قطع و شرایط تسویهاش متوازن میکند. برای مشترکان با قدرت قراردادی بالای ۱۵۰ کیلووات، این مسیر همان چیزی است که آنها را از سازوکار پرهزینه تامین نیابتی خارج میکند.
با این حال یک هشدار جدی لازم است:
| هیچ واحد صنعتی نباید صرفا با دیدن یک نرخ مقطعی، مسیر تامین برق خود را عوض کند. مقایسه باید بر مبنای هزینه کل دوره، ریسک قطع و محدودیت، شرایط تسویه و جریان نقدی انجام شود، نه بر مبنای نرخ یک هفته پرمعامله. |
جمعبندی | چگونه هزینه مصرف برق صنایع را کاهش دهیم؟
هزینه مصرف برق صنایع از سه لایه ساخته میشود: چقدر مصرف میکنید، چه زمانی مصرف میکنید و از چه مسیری برق را میخرید. لایه اول از راه بهینهسازی تجهیزات کنترل میشود، لایه دوم با جابهجایی بار از اوج به کمباری و مهار دیماند و لایه سوم با انتخاب آگاهانه میان بورس انرژی، قرارداد دوجانبه، برق سبز و خردهفروش دارای پروانه.
برای مشترکان بالای ۱۵۰ کیلووات، لایه سوم دیگر اختیاری نیست. کارخانهای که تصمیم نمیگیرد، عملا تصمیم گرفته است برق خود را از گرانترین مسیر ممکن تامین کند. نقطه شروع هم ساده است: قبض دوره اخیر را باز کنید، سهم اوج از انرژی و از هزینه را جدا حساب کنید و ببینید کدامیک از ردیفها بدون افزایش تولید بزرگ شدهاند.
سوالات متداول
هزینه مصرف برق صنایع چگونه محاسبه میشود؟
بهای انرژی از ضرب انرژی هر بازه در نرخ پایه و ضریب همان بازه به دست میآید (کمباری ۰٫۵، میانباری ۱ و اوجبار ۲). سپس بهای قدرت، انرژی راکتیو، ترانزیت، بهای تبصره ۱۴، تجاوز از قدرت، آبونمان، عوارض و مالیات به آن اضافه میشود تا هزینه مصرف برق صنایع در آن دوره کامل شود.
ساعات اوج مصرف چه تاثیری بر هزینه برق دارد؟
هر کیلوواتساعت در ساعات اوج دو برابر نرخ پایه و چهار برابر همان کیلوواتساعت در کمباری محاسبه میشود. چون تولید صنعتی معمولا با اوج شبکه همزمان است، سهم این بازه از هزینه مصرف برق خیلی بیشتر از سهم آن از مقدار مصرف در میآید.
چگونه هزینه مصرف برق صنایع را کاهش دهیم؟
چهار اقدام بیشترین اثر را دارند: انتقال فرآیندهای قابل زمانبندی به کمباری، صاف کردن منحنی بار برای کنترل دیماند، اصلاح ضریب توان با بانک خازنی سالم و انتخاب مسیر درست خرید برق میان بورس، قرارداد دوجانبه و برق سبز.
آیا خرید برق دوجانبه هزینه برق کارخانه را کاهش میدهد؟
لزوما و در همه دورهها نه. مزیت اصلی قرارداد دوجانبه پیشبینیپذیری هزینه و خروج از سازوکار تامین نیابتی است. کاهش واقعی هزینه مصرف برق به نرخ توافقشده، الگوی مصرف واحد و شرایط بازار در همان دوره بستگی دارد و باید برای هر کارخانه جداگانه بررسی شود.
